प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई खुला पत्र !

दियोपोस्ट संवाददाता  

सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यू,

मानवता, सम्मान र हार्दिक शुभेच्छासहित नमस्कार!

हालै सम्पन्न प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमार्फत जनताको अपार विश्वास र समर्थन प्राप्त गरी देशको नेतृत्व सम्हाल्ने ऐतिहासिक जिम्मेवारीमा पुग्नु भएकोमा म तपाईंलाई हार्दिक बधाई ज्ञापन गर्दछु। यो विजय केवल व्यक्तिगत उपलब्धि मात्र नभई, नेपालका लाखौं नागरिकको आशा, अपेक्षा र परिवर्तनको आकांक्षाको प्रतीक पनि हो। आगामी कार्यकाल सफल, प्रभावकारी र इतिहासमा उदाहरणीय रहोस् भन्ने शुभेच्छा व्यक्त गर्दछु।

विशेषतः, वर्षौँदेखि विभेद, उपेक्षा र असमानताको सामना गर्दै आएको मधेशी समुदायबाट तपाईंको प्रतिनिधित्व हुनु आफैँमा अत्यन्त महत्वपूर्ण र प्रेरणादायी उपलब्धि हो। यसले केवल राजनीतिक सन्तुलन मात्र होइन, सामाजिक न्याय र समावेशीताको दिशामा नयाँ सन्देश दिएको छ। तपाईंको नेतृत्वले उत्पीडित, उपेक्षित र आवाजविहीन समुदायहरूमा आशाको नयाँ किरण जगाएको अनुभूति मैले गरेको छु।

तपाईंले प्रधानमन्त्री पदको शपथ लिएको भोलिपल्टै सार्वजनिक गर्नुभएको एक सय बुँदे शासकीय सुधार कार्यसूचीले तपाईंको दूरदर्शी सोच, प्रतिबद्धता र परिवर्तनप्रतिको दृढ इच्छाशक्ति स्पष्ट झल्काएको छ।

विशेषगरी, दलित समुदायसँग राज्यका तर्फबाट सार्वजनिक रूपमा माफी माग्ने निर्णय अत्यन्तै साहसी, संवेदनशील र ऐतिहासिक कदम हो। यो निर्णयले विगतका अन्याय र विभेदप्रति राज्यको आत्मस्वीकृति मात्र होइन, भावी सुधारको ढोका खोल्ने महत्वपूर्ण संकेत पनि दिएको छ। यसका लागि नेपाल सरकार तथा तपाईं व्यक्तिगत रूपमा प्रशंसाका पात्र हुनुहुन्छ।

प्रधानमन्त्रीज्यू, पुस्तौँदेखि एक समुदायले भोगिरहेको पीडा, अपमान र अन्यायलाई स्वीकार गर्नु आफैँमा महानता हो। इतिहासका गल्तीहरू स्वीकार गर्न सक्ने नेतृत्व नै साँचो अर्थमा उत्तरदायी र प्रगतिशील नेतृत्व हो। तपाईंको यो कदमले समाजमा सहानुभूति, आत्मचिन्तन र परिवर्तनको बहसलाई अझ गहिरो बनाएको छ।

यद्यपि, म अत्यन्त विनम्रतापूर्वक एउटा कुरा राख्न चाहन्छु—माफीले घाउमा मलमको काम अवश्य गर्छ, तर त्यसले स्थायी उपचार गर्न सक्दैन। दीर्घकालीन परिवर्तनका लागि संरचनागत सुधार, सोचको रूपान्तरण र अवसरको समान वितरण अपरिहार्य हुन्छ। समाजलाई साँच्चिकै समतामूलक र सम्मानजनक बनाउन शब्दभन्दा अगाडि बढेर व्यवहारिक र प्रभावकारी कदम चाल्नु जरुरी हुन्छ।

यसै सन्दर्भमा, साँचो परिवर्तनको यात्रालाई अझ सुदृढ बनाउन निम्न सुझावहरू प्रस्तुत गर्न चाहन्छु—

१. सम्मानजनक पहिचानको पुनर्संरचना
‘दलित’ शब्दले ऐतिहासिक पीडा र हीनभावनाको बोझ बोकेको महसुस गरिन्छ। यसको सट्टा आत्मसम्मान, क्षमता र सकारात्मक पहिचान झल्काउने नयाँ शब्दावली वा पहिचानको विकास गर्नु आवश्यक देखिन्छ। यसले समुदायभित्र आत्मविश्वास र गर्वको भावना अभिवृद्धि गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ।

२. दीर्घकालीन निःशुल्क तथा गुणस्तरीय शिक्षा
दलित तथा पछाडि परेका समुदायका लागि कम्तीमा २० वर्षसम्म पूर्ण रूपमा निःशुल्क र गुणस्तरीय शिक्षाको व्यवस्था गरिनु अत्यन्त जरुरी छ। शिक्षा नै परिवर्तनको सबैभन्दा शक्तिशाली माध्यम हो, जसले गरिबी, विभेद र अवसरको अभावको चक्र तोड्न सक्छ। यसमार्फत नयाँ पुस्तालाई सक्षम, आत्मनिर्भर र प्रतिस्पर्धी बनाउन सकिन्छ।

३. प्रत्येक परिवारका लागि रोजगारीको सुनिश्चितता
प्रत्येक दलित परिवारबाट कम्तीमा एक जनालाई स्थायी तथा सम्मानजनक रोजगारीको ग्यारेन्टी गर्नु आर्थिक सशक्तीकरणको बलियो आधार बन्न सक्छ। यसले केवल आर्थिक अवस्था सुधार मात्र होइन, सामाजिक सम्मान र आत्मनिर्भरता पनि बढाउनेछ।

४. जातीय पहिचानभन्दा माथि मानव पहिचानको स्थापना
सरकारी कागजातहरूमा जातीय पहिचानको प्रयोगलाई क्रमशः हटाउँदै “मानव समाज” वा समानताको आधारमा आधारित पहिचानलाई प्रोत्साहन गर्नु समयसापेक्ष र क्रान्तिकारी कदम हुन सक्छ। यसले समाजलाई विभाजन होइन, एकताको दिशामा अघि बढाउन मद्दत पुर्‍याउनेछ।

सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यू, इतिहासले नेताहरूलाई केवल उनीहरूको अभिव्यक्तिले होइन, उनीहरूले ल्याएको परिवर्तनले सम्झिन्छ। तपाईंको हातमा अहिले यस्तो दुर्लभ अवसर छ, जसले नेपाललाई समानता, न्याय र मानवताको उदाहरणका रूपमा विश्वसामु उभ्याउन सक्छ।

यो पत्र कुनै आलोचना होइन, बरु सत्य, र समावेशी प्रगतिमा विश्वास राख्ने एक नागरिकको इमानदार अभिव्यक्ति हो। तपाईंको सफल नेतृत्व मार्फत नेपाल अझ न्यायपूर्ण, समतामूलक र समृद्ध राष्ट्रका रूपमा अघि बढोस् भन्ने कामना गर्दछु।

अन्त्यमा, तपाईंप्रति गहिरो सम्मान, विश्वास र आशासहित—

मेघराज सिंह
भारत