काठमाडौं । जनवरी २०२१ मा जब डोनाल्ड ट्रम्पले व्हाइट हाउस छोडे, धेरै अमेरिकी राजनीतिक विश्लेषकहरूले सोचे कि ट्रम्पको राजनीतिक करियर समाप्त भएको छ। उनको शासनकालमा रिपब्लिकन पार्टीका नेता पनि ट्रम्पको औसत लोकप्रियता रेटिङलाई नकारात्मक रूपमा मूल्याङ्कन गर्थे, जसको औसत ४१ प्रतिशत मात्र थियो। ग्यालप पोलिङ फर्मका अनुसार, यो दोस्रो विश्वयुद्धपछि कुनै पनि अमेरिकी राष्ट्रपतिको सबैभन्दा कम लोकप्रियता थियो। ट्रम्पको कार्यकालको अन्त्यमा लोकप्रियता अझ घटेर ३४ प्रतिशतमा पुगेको थियो।
२०२० को चुनावमा हार स्वीकार गर्न नचाहेको ट्रम्पले जनवरी ६, २०२१ मा आफ्नो समर्थकहरूलाई क्यापिटल हिल्समा हिंसात्मक प्रदर्शनमा उचालेका थिए, जसले उनको छवि थप नकारात्मक बनायो। तथापि, यी सबै विपरीत मूल्याङ्कन र घटनाक्रमलाई बेवास्ता गर्दै ट्रम्प चार वर्षपछि बलियो ढंगले चुनावी मैदानमा फर्किएका छन्, र डेमोक्र्याटिक पार्टीकी उम्मेदवार कमला ह्यारिसलाई पराजित गर्दै फेरि अमेरिकी राष्ट्रपतिको उम्मेदवारीको लागि प्रस्तुत भएका छन्।
ट्रम्पको पुनरागमन आफैंमा विवादास्पद थियो। उनले विभिन्न मुद्दामा अदालतमा जुद्ध रहेका थिए। २०२४ को जुलाईमा सर्वोच्च अदालतको एक महत्वपूर्ण निर्णयपछि, अदालतले उनलाई चुनावी अभियान जारी राख्न अनुमति दिए र उनले दोषी ठहर भएका अपराधमा सजाय स्थगित गरिएको थियो। यद्यपि, मे २०२४ मा म्यानहट्टन अदालतले उनलाई ३४ ठूला अपराधमा दोषी ठहर गरेको थियो, जसमा वयस्क फिल्म स्टार स्टर्मी डेनियलसँगको पैसासम्बन्धी मुद्दा पनि समावेश थियो। यस्तो विवाद र कानूनी दबाबका बाबजुद ट्रम्पले आफ्नो पुनः चुनावी अभियानमा सफलता हासिल गरेका छन्, जसलाई केही विश्लेषकहरूले ऐतिहासिक पुनरागमन मान्दैछन्।
कोरोना महामारीपछि अमेरिकी अर्थतन्त्र गम्भीर समस्यामा परेको थियो। जो बाइडेनको प्रशासनका प्रारम्भिक वर्षहरूमा मुद्रास्फीतिको समस्या झनै विकराल भएको थियो, जुन २०२२ मा ९.१ प्रतिशतको उच्चतम स्तरमा पुग्यो। मुद्रास्फीतिलाई नियन्त्रण गर्न अमेरिकी केन्द्रीय बैंक ‘फेडरल रिजर्भ’ले ब्याजदर बढाएको थियो। यसले अर्थतन्त्रमा केही सुधार ल्याए पनि, कर्जा महँगो र आर्थिक वृद्धि सुस्त भएको थियो। यही कारणले गर्दा चुनावी अभियानमा अर्थतन्त्रको मुद्दा धेरै महत्त्वपूर्ण बन्यो। सर्वेक्षणहरूले देखाएका अनुसार, ५४ प्रतिशत अमेरिकी नागरिकले विश्वास गरेका थिए कि ट्रम्पले कमला ह्यारिसभन्दा राम्रो तरिकाले अर्थतन्त्रको समस्यालाई समाधान गर्न सक्छन्।
ट्रम्पको पुनः विजयमा उनको वफादार समर्थकहरूको ठूलो योगदान थियो। चाहे विश्लेषकहरूले के भने पनि, ट्रम्पले विभिन्न परिस्थितिहरूमा आफ्ना वफादार समर्थकहरूको एक ठूलो फौज तयार गर्न सफल भएका छन्। ट्रम्पका समर्थकहरू विशेष गरी उनको ‘मेक अमेरिका ग्रेट अगेन’ नारा र कडा नेतृत्वमा प्रभावित छन्। २०१६ को चुनावमा उनले विभिन्न समुदायलाई आफ्नो पक्षमा ल्याएका थिए, जसमा अश्वेत युवा र मुस्लिम समुदायका मानिसहरू पनि समावेश थिए, विशेष गरी ती समुदायका सदस्यहरू जसको आर्थिक अवस्था कमजोर थियो।
ट्रम्पले आफ्नो चुनावी अभियानका क्रममा आप्रवासनलाई प्रमुख मुद्दा बनाएका थिए र यसमा उनले व्यापक जनसमर्थन पनि प्राप्त गरेका थिए। दक्षिणी सिमानाबाट अवैध प्रवेश गर्ने आप्रवासीहरूको समस्या अमेरिकी समाजमा ठूलो चिन्ता बनेको छ। बाइडेन प्रशासनका पहिलो तीन वर्षमा अवैध शरणार्थीहरूको संख्या ६३ लाख पुगेको थियो। ट्रम्पले डेमोक्र्याट उम्मेदवारको आलोचना गर्दै, खुला सीमा नीति र त्यसका कारण यस समस्याको विकृति भएको बताएका थिए। उनले अमेरिका र मेक्सिको बीच पर्खाल निर्माण गर्न र कागजपत्रविना बसिरहेका आप्रवासीलाई फिर्ता पठाउने वचन दिएका थिए।
ट्रम्पले आफ्नो पहिलो कार्यकालमा अमेरिका-फर्स्ट नीति लागू गरेका थिए र नयाँ युद्धहरूबाट बच्नका लागि वचन दिएका थिए। यद्यपि, उनले रुस-युक्रेन युद्ध र गाजा युद्धमा पनि आफूलाई विवादित ब्यानरमा प्रस्तुत गरे। ट्रम्पले युक्रेनमा जारी युद्ध रोक्ने र गाजा युद्ध पनि समाप्त गर्न आफू २४ घण्टामा सक्षम हुने दावी गरेका छन्, यद्यपि उनले युद्धको समाधानको कसरत भने खुलासा गरेनन्। यसले उनको राष्ट्रपतिको उम्मेदवारीलाई एक ठूलो समर्थन प्रदान गरेको छ।
कमला ह्यारिसको उम्मेदवारीले पनि ट्रम्पको पक्षमा खेल्ने अवसर ल्यायो। बाइडेनले केही समय पछि चुनावी अभियानबाट बाहिर जानु परेको थियो, विशेष गरी मुद्रास्फीति र कमजोर अर्थव्यवस्थाको मुद्दामा उनले मतदाताहरूको आलोचना सहनु परेको थियो। ह्यारिसले पनि बाइडेनको नीतिलाई समर्थन गर्दै चुनावी अभियान अघि बढाएकी थिइन्, जसले ट्रम्पको आलोचनाको अवसर दिएको थियो।
यसरी, ट्रम्पले आफ्ना वफादार समर्थकहरूको मद्दत, अर्थतन्त्रको कमजोर स्थितिको फाइदा, र डेमोक्र्याटिक पार्टीको कमजोर उम्मेदवारीको लाभ उठाउँदै आफ्नो पुनरागमनलाई सफल बनाएका छन्। एजेन्सीहरुको सहयोगमा
