जुम्ला । नेपालमा बाल स्वास्थ्य, पोषण र बाल मृत्युदर न्यूनीकरणको मुख्य आधारशिला मानिने स्तनपानको अभ्यास पछिल्ला वर्षहरूमा चुनौतीपूर्ण बन्दै गएका छन् । प्रत्येक वर्ष अगस्ट महिनाको पहिलो हप्ता विश्वभर स्...
मानव सभ्यताको इतिहासमा समाज विभिन्न आधारमा विभाजित हुँदै आएको देखिन्छ । जन्म, वंश, वर्ण, जात, धर्म, भाषा, लिङ्ग, पेशा, सम्पत्ति तथा सामाजिक वर्गका आधारमा मानिसहरूबीच फरक व्यवहार गरिएको उदाहरण विश्वका ...
गुलाबी, हरियो र पहेँलो रङको प्लाष्टिकभित्र बेरिएका ती अबोध नानीहरू आफ्नै धुनमा उकालो चढिरहेका छन्। भिडियोको पृष्ठभूमिबाट एउटा चिरपरिचित आत्मीय आवाज सुनिन्छ- "हेल्लो साथी हो, ओ! छाता ओढेका साथीहरू!" तर...
विश्व राजनीतिक इतिहासमा शासन व्यवस्थाका विविध स्वरूप विकसित भएका छन् । जसले राज्य, सत्ता र नागरिकबीचको सम्बन्धलाई फरक–फरक ढंगले परिभाषित गरेका छन्। तीमध्ये ‘लोकतन्त्र’ र ‘कुलीनतन्त्र’ दुई महत्वपूर्ण र...
डिजिटल एल्गोरिदमको पासो, चरम उपभोक्तावादी बजार निर्देशित अराजकता र प्राज्ञिक क्षेत्रको उदासीन रिक्तताकै ताजा एवं विद्रूप परिणाम हो- चलचित्र 'मास्टर्नी'को प्रचारप्रसारमा पस्किएको यो भाइरल गीत। समाजलाई...
पछिल्ला केही समययता नेपालमा भएका केही अत्यन्त दुःखद घटनाहरूले राज्य, समाज र शासन प्रणालीप्रति गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्। काठमाडौंका विभिन्न स्थानमा भएका आत्मदाहका घटनाहरूले नागरिकको निराशा कुन तहसम्म प...
प्रेमचन्द्र झा कुनै पनि राष्ट्रको वास्तविक प्रगति अग्ला भवन, फराकिला सडक, ठूला विकास आयोजना वा सरकारी प्रतिवेदनका आकर्षक तथ्यांकले मात्र मापन हुँदैन। एउटा राज्य त्यतिबेला सफल मानिन्छ, जब उसका सबैभन...
गत भदौ २३ र २४ गते भएको परिवर्तनकारी आन्दोलनले लामो समयदेखि देशको नेतृत्व गर्दै आएका परम्परागत राजनीतिक शक्तिप्रति जनतामा बढ्दै गएको असन्तुष्टि, निराशा र आक्रोशलाई सतहमा ल्यायो। यही राजनीतिक परिवेशमा ...
राजनीतिमा सय दिनको अवधि कुनै सरकार वा राजनीतिक शक्तिको अन्तिम मूल्याङ्कन गर्ने समय होइन, तर त्यसले सरकारको दिशा, नेतृत्वको दृष्टि, निर्णय प्रक्रियाको चरित्र र जनअपेक्षाप्रतिको संवेदनशीलताको प्रारम्भिक...
नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनमा फेरि एकपटक ‘वाम एकता’को बहस केन्द्रमा आएको छ। विभिन्न राजनीतिक भेटघाट, सार्वजनिक अभिव्यक्ति र दलहरूबीच बढ्दो संवादले फेरि वाम एकताको सम्भावनाबारे चर्चा चुलिएको छ। तर प्रश्...
-प्रेमचन्द्र झा नेपालमा संघीयता लागू हुँदा मधेसले यसलाई केवल राजनीतिक व्यवस्थाको परिवर्तनका रूपमा होइन, ऐतिहासिक विभेदको अन्त्य र समान अवसरको नयाँ युगको सुरुवातका रूपमा स्वागत गरेको थियो। मधेस आन्द...
रमेश कुमार बोहोरा नेपालजस्तो लोकतान्त्रिक मुलुकमा मानवअधिकारको संरक्षण, प्रवर्द्धन र उल्लंघनका घटनामाथि निगरानी राख्ने प्रमुख संवैधानिक निकाय राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग हो। पीडितलाई न्याय दिलाउने, ...
नेपालको माओवादी आन्दोलन आधुनिक नेपालको सबैभन्दा ठूलो र प्रभावशाली राजनीतिक आन्दोलनमध्ये एक थियो। बि.सं.२०५२ देखि २०६३ (सन् १९९६ देखि २००६) सम्म चलेको जनयुद्धले नेपालको राजनीतिक संरचना नै परिवर्तन गरिद...
काठमाडौँ । लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्थाको सार नागरिकलाई सहज, सुलभ र प्रभावकारी न्याय प्रदान गर्नुमा निहित हुन्छ। न्याय केवल कानुनी प्रक्रिया मात्र होइन, नागरिकको मौलिक अधिकार र राज्यप्रतिको विश्वाससँग प...
प्रतिनिधिसभाको आइतबारको बैठकमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह अचानक उपस्थित भए । बैठकमा सभामुखसंग बोल्ने समय माग्दै प्रधानमन्त्री शाहले ७ जना सांसदका प्रश्नको उत्तर दिए । नेकपा (एमाले)की संसद तथा संसदीय ...
हालै भारतले नेपालतर्फ चिनी निर्यातमा लगाएको प्रतिबन्धले नेपाली बजार, उपभोक्ता, कृषि क्षेत्र तथा समग्र अर्थतन्त्रमा व्यापक बहस सिर्जना गरेको छ। नेपालले दैनिक उपभोगका धेरै वस्तुमा भारतमाथि उच्च निर्भरता...
दल मर्दन कामी नेपालको राजनीतिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक इतिहासमा दलितरशिल्पी समुदायको योगदान अत्यन्त महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ । देश निर्माणका आधारभूत श्रम, सीप र उत्पादनदेखि लोकतान्त्रिक आन्दोलनका हरेक...
नेपालको आकाशमा सगरमाथा जति अग्लो छ, त्यति नै अग्लो थियो विजय घिमिरे विश्वकर्माको सपना । तर त्यो सपना केवल आफ्ना लागि थिएन । त्यो सपना एउटा समुदायको सम्मानका लागि थियो, एउटा अपमानित इतिहासको प्रतिरोधका...
इरानी जनताका लागि जसले एक लोकतान्त्रिक भविष्यको कल्पना गर्छन्, २०२६ को सुरुवात रोमाञ्चक प्रतिज्ञाका साथ भयो: सहस्राब्दीको सुरुदेखि भएका विद्रोहहरूको शृङ्खलामा सबैभन्दा ठूलो विद्रोह। यो डिसेम्बर २८, २०...
नेपालमा भ्रष्टाचारको कुरा उठ्दा धेरैजसो मानिसको दिमागमा सानो घुसको चित्र आउँछ । कुनै फाइल अघि बढाउन पैसा लिने, सानो कामका लागि रकम माग्ने, सेवा लिन जाँदा अतिरिक्त शुल्क तिर्नुपर्ने—यही नै सामान्य बुझा...
विचौलिया दीपक भट्ट र शंकर समूहसँग पार्टनरसिप लिएका गृहमन्त्री सुधन गुरुङ ‘स्वार्थको द्वन्द्व देखिने’ गरी पदासिन रहेको पाइएको छ। यसैकारणले, सुशासन र जेनजी पुस्ताको आशाको जगमा बनेको सरकारका गृहमन्त्री ...
प्रेमचन्द्र झा नेपाल-भारत सम्बन्धबारे चलिरहेको बहसका बीच सीमावर्ती क्षेत्रमा बसोबास गर्ने मधेसी समुदायको दैनिक जीवनसँग गाँसिएका मुद्दाहरू फेरि राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा आएका छन्। विशेषतः भारतीय बजा...
एजेन्सी- सन् १९४९ मा अमेरिकी राष्ट्रपति ह्यारी एस. ट्रुमनले एउटा साहसिक दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेका थिए, जसले दशकौंसम्म विश्वव्यापी नीतिलाई आकार दियो। उनको तर्क थियो, "गरिबी मानवीय चिन्ताको विषय मात्र ह...
‘मनका धनि नेपाली’हरूले मन्त्रीज्यूहरूको सम्पत्ति विवरण हेरेपछि, थाहा पाए कि, हाम्रा नेताहरू केवल 'परिवर्तन'का मात्रै होइन, स्वर्ण-सम्पदाका पनि महाधनी रहेछन्। हाम्रा मन्त्रीहरू 'हाइ-नेट-वर्थ' भएका पो...