लोकतन्त्रमा नागरिकले सत्तालाई प्रश्न गर्न पाउनु पर्छ । जनताका प्रश्नबाट सत्ता भाग्न पाउँदैन । सरकार जनताप्रति उत्तरदायी हुनुपर्छ र राज्यका हरेक गतिविधिमाथि निगरानी राख्ने अधिकार सञ्चारमाध्यमलाई सुरक्ष...
लोकतन्त्रमा प्रेस स्वतन्त्रता पत्रकारहरूको पेसागत सुविधाको विषय मात्र होइन, यो नागरिकको जान्न पाउने अधिकार, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र राज्यलाई जवाफदेही बनाउने सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण आधार हो । पत्रकारिता...
‘समाचारको स्रोत पत्ता लगाउन समाचार कक्षमै छिरेर प्रहरीले पत्रकार पक्राउ गर्न थालेको खबरले सरकारप्रति नागरिकको भरोसा कमजोर बनाएको छ । सरकारको यो कदमले देशमा संविधानको अस्तित्व र त्यसले प्रत्याभूत गरेका...
ग्रेजुएट स्कूलमा छँदा, मेरा प्रयोगात्मक पुरातत्त्वका प्राध्यापकले एक विद्यार्थीलाई चेप्टो बलौटे ढुङ्गामा अर्को गोलो ढुङ्गाले खोपेर 'ढोकाको चुकुल छिर्ने दुलो' बनाउन भन्नुभयो। केही हप्ताको निरन्तर प्रया...
फ्रान्सदेखि भारतसम्म, बढ्दो असमानता, असफल सार्वजनिक सेवा र भविष्यको निराशाजनक सम्भावनालाई लिएर युवाहरू सडकमा उत्रिरहेका छन्। हामी हाल युरोप र त्यसभन्दा बाहिर विरोध प्रदर्शनको एउटा लहरको सामना गरिरहेक...
बुवा आमाले जीवनभरको श्रम, पसिना र संघर्षबाट आर्जन गरेको सम्पत्तिमा सन्तानको हक कहाँसम्म हुने ? सन्तान जन्मिएकै आधारमा बुवाआमाको सम्पत्तिमाथि जीवनकालमै नियन्त्रण स्थापित हुनुपर्ने कि सम्पत्तिका मालिकला...
काठमाडाैँ । धर्मको पर्व कि शासकको पर्व भन्ने बहसमा एउटा प्रश्न हराइरहेको छ । असोज-मंसिरसम्ममै धेरै समुदायका चाड किन पर्छन् ? कुराको सुरुवात दसैँबाटै गरौँ । नेपालमा दसैँको कुरा उठ्नासाथ तीन थरीका आव...
फूलपातीको साँझ बसपार्कमा उभिनुहोस्। रिजर्भ टाँसिएका बसहरू, पोको बोकेका मान्छे, छोरीचेलीका हातमा मिठाईका प्याकेट। सबैको एउटै हतार: दशैंमा घर पुग्नु छ। त्यही भीडमा कसैले सोध्यो भने, "दशैं ठ्याक्कै के ...
एजेन्सी । हाल फ्रान्समा ठुलो विद्यार्थी आन्दोलन चलिरहेको छ । विद्यालय शिक्षाको अन्तिम तीन वर्षमा पढाइने उच्च माध्यमिक शिक्षाका सार्वजनिक पाठशाला अर्थात ‘लाइसी’ मा अध्ययनरत विद्यार्थीहरुले यो आन्दोलन थ...
काठमाडौँ । जेन-जी आन्दोलनपछि बनेको अन्तरिम सरकारका मन्त्री अनिलकुमार सिन्हाले राजनीतिक दलहरूले चुनावको मिति सार्न दबाब दिएको खुलासा गरेका छन् । दियोपोस्टसँगको कुराकानीका क्रममा सिन्हाले राजनीतिक दलहरू...
काठमाडौँ । नेपालीहरूको महान् चाड दसैँ घरदैलोमा आइसकेको छ । दसैँलाई नयाँ कपडा लगाउने, मीठो खाने, आफन्त तथा साथीभाइसँग भेटघाट गर्ने र रमाइलो गर्ने पर्वका रूपमा लिइन्छ । तर, पछिल्लो समय दसैँ धेरै परिवारक...
फूलपातीको दिन काठमाडौं आधा रित्तिन्छ। बसपार्कमा ‘रिजर्भ’ टाँसिएका गाडी गाउँतिर छुट्छन्, घरघरमा जमरा हरियो हुन्छ, बुढापाकाको हातबाट टीका थाप्न सहरिया छोराछोरी बाटो हिँड्छन्। तर राजधानीकै छेउ, ललितपुर म...
मानव जीवनका अन्य पक्षलाई जस्तै धर्म, रीतिरिवाज, चाडपर्व र संस्कृतिलाई पनि आर्थिक, राजनीतिक, सामाजिक र अनित्य दृष्टिकोणबाट केलाउन सकिन्छ। हरेक दृष्टिकोणले विषयवस्तुका भिन्नभिन्न पक्षलाई उद्घाटित गर्छन्...
दशैं आयो भन्नेबित्तिकै हाम्रा दिमागमा के आउँछ? नयाँ लुगा, रातो-सेतो टीका, जमरा, खसीको मासु, गाडीको टिकट, अनि जसरी पनि घर फर्कने हतारो! तर, कहिल्यै सोच्नुभएको छ- दशैं ठ्याक्कै के हो? यो कहिलेदेखि ...
काठमाडौंँ । मैले शीर्षकमै किन राजनीतिक हत्या भनेर लेख्दै छु भन्ने तपाईँको मनमा आयो होला । व्यक्तिको मृत्युमा कसरी राजनीतिक हत्या भन्न मिल्छ भन्ने पनि लाग्ला । तर मैले बुझेको डा. विजय पौडेल, उनको सादगी...
प्रिय छोरा, जन्मदिनको शुभकामना ! आज तिम्रो जन्मदिनमा तिमीलाई शुभकामना दिँदै गर्दा म तिमीलाई केवल सुख, धन, वैभव, सफलता वा ठूलो पदको कामना मात्र गर्न चाहन्नँ । मेरो सबैभन्दा ठूलो आशीर्वाद र कामना एउट...
नेपालमा ‘ब्राम्हणवाद’ शब्द जति उच्चारण हुन्छ, त्यसको अर्थबारे त्यति नै अन्योल पनि देखिन्छ । कसैका लागि यो नेपाली राज्यसत्तामा लामो समयदेखि कायम रहेको जातीय वर्चस्वको प्रतीक हो । कसैका लागि भने यो बाहु...
काठमाडौँ । गत वर्ष भदौ २३ र २४ गते भएको जेन-जी आन्दोलन पछि ‘टिओबी’ शब्द निकै चर्चामा छ । आन्दोलनमा ‘टिओबी’ लेखिएको कालो टी-सर्ट लगाएका युवाहरुको हुल र तिनीहरुका मोटरसाइकलको लस्कर । जेनजी आन्दोलनको भीड...
नेपाली समाज आफ्नो मौलिक परम्परा, संस्कृति, धर्म र चाडपर्वका कारण संसारमा अलग पहिचान बोकेको समाज हो । तर पछिल्ला वर्षहरूमा हामीले आफ्नै संस्कृति र परम्पराको वास्तविक अर्थ बिर्सिंदै गएर पश्चिमी जीवनशैली...
हरितालिका तीज मनाइरहँदा यसपालि मन्दिरका प्राङ्गणहरूमा एउटा भिन्न दृश्यले धेरैको ध्यान खिचेको छ। सारी र पोतेको रातो-हरियो चमकबीच महिलाहरूको चुल्ठोमा सजिएका थरीथरीका स्वदेशी फूलहरू यसपालि अलि बढी नै प्र...
जेन-जी आन्दोलन भएको एक वर्ष पूरा हुँदै गर्दा यसको स्मरण केवल सडकमा भएका प्रदर्शन, सत्ता परिवर्तन वा राजनीतिक घटनाक्रम सम्झिने अवसर मात्र होइन । यो त्यो आन्दोलनले उठाएका प्रश्नको जवाफ खोज्ने समय पनि हो...
आज भदौ २३ गते। ठ्याक्कै एक वर्षअघि आजैका दिन नेपाली सडकमा युवा पुस्ता अर्थात् 'जेन-जी' को असन्तोष र आक्रोशको ठूलो विस्फोट भएको थियो। त्यो घटनाले मुलुकको राजनीतिक सत्ताको संरचना मात्रै हल्लाएन, राजनीति...
नेपाल, तिब्बत, चीन र भारतमा हालै आएका ठूला बाढीहरूले हामीलाई एउटा कठोर सत्य देखाएका छन्- जलवायु संकट हाम्रो ढोकामै आइसक्यो र यसले मान्छेले बनाएका सीमा (सिमाना) हरूलाई मान्दैन। ‘द गार्जियन’ र ‘द वासि...
बारा, जीतपुर-सिमरा उपमहानगरपालिका-१ की तीन वर्षीया बालिका गरिमा चौधरीमाथि भएको बलात्कारपछि हत्या प्रकरणले नेपाली समाजलाई गहिरो रूपमा झस्काएको छ । उमेरले तीन वर्षकी अबोध बालिकामाथि भएको यस्तो जघन्य अपर...