काठमाडौँ । भारतको मणिपुरमा नागा र कुकी समुदायबीच लामो समयदेखि जारी रहेको जातीय तनाव पछिल्लो पटक फेरि तीव्र बनेको छ। गत महिनादेखि भड्किएको हिंसामा कम्तीमा ९८ जनाको मृत्यु भएको छ भने ३ सयभन्दा बढी घाइते भएका छन्।
यसबाहेक विभिन्न हिंसामा आगजनीका ४ हजार घटना घटेका छन्। ती आगजनीमा करोडौंको सम्पत्ति नष्ट भएको बताइएको छ। स्थानीय स्रोतहरूका अनुसार पछिल्ला महिनाहरूमा भएका विभिन्न घटनामा दुवै पक्षका समुदायबीच हिंसात्मक झडप, अपहरण र आगजनीका घटना बढेका छन्। यस क्रममा नागरिकको मृत्यु हुनुका साथै धेरै परिवार विस्थापित भएका छन् भने निजी तथा सार्वजनिक सम्पत्तिमा पनि ठूलो क्षति पुगेको बताइएको छ।
मणिपुरको यो द्वन्द्व केवल जातीय मात्र नभई जमिन, राजनीतिक प्रभाव र सुरक्षा संरचनासँग जोडिएको छ। ग्रामीण क्षेत्रहरूमा सुरक्षा कमजोरी र सशस्त्र समूहहरूको सक्रियताले स्थिति थप जटिल बनाएको छ।
सरकारी निकायहरूले तनाव कम गर्न वार्ता र शान्ति पहललाई प्राथमिकता दिइएको बताए पनि स्थानीय तहमा अझै डर र असुरक्षाको वातावरण कायम रहेको जनाइएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा थप सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको र शान्ति कायम गर्न संवाद प्रक्रिया अघि बढाउने प्रयास भइरहेको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
मानवअधिकार समूहहरूले भने दुवै पक्षलाई संयमता अपनाउन र नागरिक सुरक्षालाई पहिलो प्राथमिकता दिन आग्रह गरेका छन्। उनीहरूले दीर्घकालीन समाधानका लागि राजनीतिक संवाद र समुदायबीच विश्वास पुनर्निर्माण आवश्यक रहेको जोड दिएका छन्।
स्थिति अझै संवेदनशील रहेकाले आगामी दिनहरूमा सरकारी कदम र स्थानीय समुदायबीचको सहकार्यले मात्र शान्ति फर्काउने अपेक्षा गरिएको छ।
