काठमाडौँ । खेल सकिएको अन्तिम सिट्टी बज्दा एटलान्टा स्टेडियममा एउटा यस्तो इतिहास लेखिइसकेको थियो, जसको कल्पना सायदै कसैले गरेको थियो। चारैतिरका क्यामराहरू एउटै अनुहारतर्फ तेर्सिएका थिए। ती आँखाहरूमा खुसी मात्र थिएन, वर्षौँको सङ्घर्ष, अभाव र पीडाको आँशु पनि प्रस्टै देखिन्थ्यो। उमेरले ४० वर्ष पार गरिसकेका एक खेलाडी, जो विश्वकपको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमा विश्व विजेता स्पेन विरुद्ध एउटा अभेद्य पर्खाल बनेर उभिए।
उनी हुन्, जोसिमार जोसे एभोरा डियास। अर्थात्, संसारले भर्खरै चिनेका नयाँ फुटबल नायक- ‘भोजिन्हा’।
केवल ५ लाख जनसङ्ख्या भएको सानो अफ्रिकी टापु राष्ट्र, केप भर्डे।
फुटबल इतिहासमै पहिलो पटक विश्वकपको मैदानमा उत्रिँदा उसको अगाडि चुनौती बनेर उभिएको थियो- २०१० को विश्व च्याम्पियन तथा युरोपेली जादुगर स्पेन! खेल अवधिभर स्पेनले ७४ प्रतिशत बल आफ्नो नियन्त्रणमा राख्यो र २७ पटक गोलको भयानक प्रहार गर्यो। दोस्रो हाफमा मैदान छिरेका युवा सनसनी लामिन यमालदेखि विश्वप्रसिद्ध स्ट्राइकरहरू केप भर्डेको पोस्टमाथि हावी थिए।
तर, स्पेनको त्यो कडा प्रहार र केप भर्डेको जादुमयी इतिहासको बीचमा कोही बलियो चट्टान बनेर खडा थियो भने, उनी भोजिन्हा थिए। उनले खेलभर ७ वटा यस्ता उत्कृष्ट बचाउ गरे, जसले स्पेनका करोडौँ मूल्यका खेलाडीहरूलाई निराश मात्र बनाएन, विश्वकपको डेब्यु खेलमै केप भर्डेलाई ऐतिहासिक गोलरहित बराबरी दिलायो। यो अभूतपूर्व प्रदर्शनका लागि उनी खेलको ‘प्लेयर अफ द म्याच’ चुनिए।
अहिले इन्टरनेट र सामाजिक सञ्जालमा यी ४० वर्षीय गोलकिपरको चर्चा व्यापकस्तरमा बढ्दो छ। भोजिन्हाले ४० वर्ष १२ दिनको उमेरमा विश्वकपमा डेब्यु गर्दै इतिहास रचेका छन्। उनी विश्वकप इतिहासमै डेब्यु गर्ने दोस्रो सबैभन्दा पाका उमेरका खेलाडी बनेका छन् (इजिप्टका ४५ वर्षीय गोलकिपर एसा हल हाडारी पहिलो स्थानमा छन्)।
तर, यो विशाल सफलता र चमकधमकको पछाडि एउटा यस्तो कथा लुकेको छ, जसले कठोरभन्दा कठोर मनलाई पनि रुवाउँछ। खेलपछि जब सञ्चारकर्मीहरूले उनलाई घेरे, भोजिन्हाका ओठहरू कामिरहेका थिए और आँखाबाट आँशु थामिएका थिएनन्। उनी रोए… किनकि यो ऐतिहासिक क्षण हेर्न उनका ती प्रिय मान्छेहरू रंगशालामा उपस्थित थिएनन्, जसले उनलाई यो स्थानसम्म पुर्याउन आफ्नो जीवन सुम्पिएका थिए।
वास्तवमा ‘भोजिन्हा’ उनको असली नाम होइन। बुबा सेनामा कार्यरत र आमा काममा सधैँ व्यस्त हुने भएपछि उनको बाल्यकाल हजुरबुबा और हजुरआमाको काखमा बितेको थियो। पोर्चुगिज भाषामा ‘भोजिन्हा’ को अर्थ “हजुरआमाको प्यारो” (Little Granny) हुन्छ। आफ्नी तिनै ममतामयी हजुरआमाको सम्झनामा त्यही नामको जर्सी लगाएर उनी विश्वकपको मैदानमा उत्रिएका थिए।
भोजिन्हाले भक्कानिँदै पत्रकारहरूसँग भने- “मलाई रुन आइरहेको छ,… किनभने मलाई हुर्काउने मेरा हजुरबुबा-हजुरआमा दुर्भाग्यवश आज यो संसारमा हुनुहुन्न। उहाँहरू मेरो जीवनको सबै थोक हुनुहुन्थ्यो। अनि मेरी आमा… भिसाका लागि तिर्नुपर्ने चर्को पैसाको अभावका कारण उहाँ अमेरिका आउन सक्नुभएन। म उहाँलाई यहाँ, मेरो अगाडि देख्न चाहन्थेँ।”
फुटबलको आधुनिक संसारमा दैनिक करोडौँ डलरको कुरा हुन्छ, तर केप भर्डेका यी हिरोको कथा नितान्त फरक र संघर्षपूर्ण छ। गत जनवरीमा अमेरिकी सरकारले केप भर्डेका नागरिकका लागि भिसा शुल्कबाहेक थप १५,००० अमेरिकी डलर (करिब ११,२०० पाउन्ड) सम्मको ‘रिटर्नेबल बन्ड’ बुझाउनुपर्ने कडा नियम लागू गरिदियो। यही चर्को आर्थिक भार र समयमै रकम जुटाउन नसक्दा, आफ्नै छोराले विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमा इतिहास रचेको हेर्न उनकी आमा अमेरिका आउन पाइनन्। आमा रंगशालामा आउन नसके पनि आज संसारभरिका करोडौँ आमा र फुटबल प्रेमीहरू भोजिन्हाको यो संघर्ष देखेर भावुक बनेका छन्।
भोजिन्हाको फुटबल करियर पनि सहज रहेन। २५ वर्षको उमेरमा मात्र ढिलो गरी व्यावसायिक फुटबल सुरु गरेका उनले जीवनको लामो समय रोमानिया, साइप्रस, माल्डोभा र पोर्चुगलका तल्लो डिभिजनका क्लबहरूमा गुमनाम भएर बिताए। तर उनले अभावका बीच पनि आफ्नो सपनालाई कहिल्यै मर्न दिएनन्।
हिजोसम्म जसलाई फुटबलको सानो वृत्तबाहेक कसैले चिन्दैनथ्यो, आज उनी विश्वकप २०२६ को सबैभन्दा चम्किलो ‘ब्रेकआउट स्टार’ बनेका छन्। खेल सुरु हुनुअघि इन्स्टाग्राममा ५० हजार फलोअर्स रहेका भोजिन्हाको अकाउन्टमा खेल सकिएको केही घण्टामै ५० लाख (५ मिलियन) भन्दा बढी फलोअर्स थपिए।
यो समाचार तयार पार्दासम्म यो सङ्ख्या ५८ लाख (५.८ मिलियन) पार भइसकेको छ।
फ्रान्सेली सुपरस्टार पल पोग्बाले समेत सामाजिक सञ्जालमा उनको प्रशंसा गर्दै लेखेका छन्, “केप भर्डेको गोलकिपर साँच्चै गजबका छन्, वाउ!”
न त कुनै महँगो क्लबको साथ, न त करोडौँको व्यावसायिक सम्झौता… तैपनि एउटा सानो देशको ४० वर्षको छोरोले प्रमाणित गरिदियो कि यदि सपना जीवित छ र लड्ने साहस छ भने उमेर केवल एउटा सङ्ख्या मात्र हो। खेल सकिएपछि उनले गर्वका साथ भनेका थिए, “धेरैले सोचेका थिए हामी यहाँ विश्वकपको मजा लिन मात्र आएका हौँ, तर हामी यहाँ हाम्रो देशको सम्मानका लागि लड्न र प्रतिस्पर्धा गर्न आएका हौँ।”
केप भर्डेको यो ऐतिहासिक बराबरी र भोजिन्हाको यो अभूतपूर्व बहादुरी फुटबलको इतिहासमा सधैँ स्वर्ण अक्षरले लेखिनेछ।
(सन्दर्भ सामग्री: अल जजीरा, बीबीसी स्पोर्ट, याहू न्यूज र वाल स्ट्रिट जर्नलका रिपोर्टहरूमा आधारित)
