काठमाडौं । आज देशभर राष्ट्रिय धान दिवस तथा दही-चिउरा खाने दिन उत्साहपूर्वक मनाइँदैछ। नेपाली कृषकहरू परम्परागत मान्यता अनुसार ‘मानो रोपेर मुरी फलाउने’ विश्वासका साथ हिलोमा उत्रिएर धान रोपाइँमा व्यस्त छन्। असार १५ लाई धान रोपाइँको शुभारम्भको प्रतीकका रूपमा मनाइँदै आएको छ भने यस दिन दही-चिउरा खाने परम्पराले पनि विशेष सांस्कृतिक महत्व बोकेको छ।
देशका तराई, पहाड र उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा किसानहरूले खेतमा धान रोप्दै असारे भाका गाउने गर्छन् । कतै हिलो खेल्ने, कतै सामूहिक रोपाइँ गर्ने र कतै सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरी धान दिवस मनाउने क्रम जारी छ। यस अवसरले कृषिप्रति सम्मान, श्रमको कदर र सामुदायिक एकताको सन्देश दिने विश्वास गरिएको छ।
नेपाल सरकारले २०६१ सालदेखि असार १५ लाई राष्ट्रिय धान दिवसका रूपमा मनाउन थालेको हो। धान नेपालको प्रमुख खाद्यान्न बाली भएकाले यसको उत्पादन वृद्धि, खाद्य सुरक्षा र कृषकको मनोबल अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले यो दिवस मनाइँदै आएको छ।
कृषि विज्ञहरूका अनुसार समयमै पर्याप्त वर्षा, गुणस्तरीय बीउ, मल र सिँचाइको व्यवस्था हुन सके यस वर्ष धान उत्पादन बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। जलवायु परिवर्तनका चुनौतीबीच आधुनिक कृषि प्रविधि र किसानमैत्री नीतिमा जोड दिनुपर्ने आवश्यकता पनि औँल्याइएको छ।
आजको दिन किसानका लागि केवल रोपाइँको काम मात्र नभई आशा, मेहनत र समृद्धिको प्रतीक पनि हो। ‘मानो रोपेर मुरी फलाउने’ नेपाली उखानले थोरै लगानी र अथक परिश्रमबाट ठूलो उत्पादन हासिल गर्ने आकांक्षालाई झल्काउँछ। यही विश्वासका साथ किसानहरू राम्रो उत्पादन र समृद्ध भविष्यको कामना गर्दै खेतमा धान रोपिरहेका छन्।
