काठमाडौँ । अमेरिकामा नोभेम्बर ३, २०२६ मा सम्पन्न मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीले ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेको छ । राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको लोकप्रियतामा आएको गिरावट, महँगी, आर्थिक असन्तुष्टि र सरकारी नीतिप्रतिको विरोधका बीच भएको निर्वाचनमा डेमोक्र्याटहरूले प्रतिनिधिसभा र सिनेट दुवैमा नियन्त्रण कायम गरेका छन् ।
निर्वाचनको परिणामले अमेरिकी राजनीतिमा शक्ति सन्तुलन परिवर्तन गर्नुका साथै लामो समयदेखि राजनीतिक प्रतिनिधित्वमा पछाडि परेका महिला, अश्वेत, आदिवासी, ल्याटिनो तथा मुस्लिम समुदायका उम्मेदवारलाई नेतृत्वमा पुग्ने अवसर दिएको छ ।
विशेषगरी टेक्सासमा जिना हिनोजोसाको जित र मिचिगनबाट अब्दुल एल-सयदको सिनेट प्रवेशलाई यस निर्वाचनका ऐतिहासिक उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ ।
यस निर्वाचनमा विभिन्न समुदायबाट निर्वाचित उम्मेदवारहरूले अमेरिकी राजनीतिक इतिहासमा नयाँ कीर्तिमान बनाएका छन् । जिना हिनोजोसा टेक्सासको पहिलो ल्याटिना महिला गभर्नर बनेकी छन् । त्यस्तै, अब्दुल एल-सयद अमेरिकी सिनेटमा निर्वाचित हुने पहिलो मुस्लिम बनेका छन् ।
न्यु मेक्सिकोबाट डेब हालान्ड गभर्नर निर्वाचित हुँदै अमेरिकी राज्यको गभर्नर बन्ने पहिलो आदिवासी अमेरिकी महिला बनेकी छन् । फ्लोरिडाबाट बाइरन डोनाल्ड्स निर्वाचित हुँदै राज्यको इतिहासमा पहिलो अश्वेत गभर्नर बनेका छन् ।
यी उपलब्धिले अमेरिकी राजनीतिमा विविध समुदायको प्रतिनिधित्व बढ्दै गएको देखाएका छन् । विशेषगरी यसपटकको निर्वाचनमा ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गर्ने उम्मेदवार डेमोक्र्याटिक पार्टीमा मात्र सीमित नभई रिपब्लिकन पार्टीबाट पनि निर्वाचित भएका छन् ।
निर्वाचनको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक परिणाम भनेको अमेरिकी संसद्का दुवै सदनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीको नियन्त्रण स्थापित हुनु हो । प्रतिनिधिसभा र सिनेट दुवैमा रिपब्लिकन पार्टीको बहुमत गुमेसँगै राष्ट्रपति ट्रम्पले आगामी दुई वर्ष सरकार सञ्चालन गर्दा विपक्षी दलको चुनौती सामना गर्नुपर्ने भएको छ ।
सिनेटमा डेमोक्र्याटहरूले कम्तीमा ५४ सिट हासिल गरेको प्रारम्भिक प्रक्षेपण सार्वजनिक भएको छ । टेक्सास, आयोवा, कन्सास, ओहायो, साउथ क्यारोलाइना, मेन र नर्थ क्यारोलाइनालगायत राज्यमा डेमोक्र्याटहरूले उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेका छन् ।
टेक्सासमा जेम्स टालारिकोले रिपब्लिकन उम्मेदवार केन प्याक्सटनलाई पराजित गर्दै सिनेट सिट जित्नु अर्को महत्त्वपूर्ण उपलब्धि बनेको छ । रिपब्लिकनको बलियो पकड रहेको राज्यमा डेमोक्र्याटको यो जितलाई निर्वाचनको ठूलो उलटफेरका रूपमा हेरिएको छ ।
केन्द्रीय संसद्मा मात्र नभई राज्यस्तरमा पनि डेमोक्र्याटहरूले आफ्नो प्रभाव विस्तार गरेका छन् । जर्जिया, आयोवा, ओहायो र टेक्सासमा गभर्नर पद जित्दै डेमोक्र्याटहरूले रिपब्लिकनको परम्परागत प्रभाव रहेका राज्यमा समेत सफलता हासिल गरेका छन् ।
सन् २०२७ मा डेमोक्र्याटहरूले कम्तीमा २८ राज्यमा गभर्नर पद सम्हाल्ने अपेक्षा गरिएको छ । विस्कन्सिनमा १६ वर्षदेखि कायम रिपब्लिकनको विधायिका बहुमतसमेत समाप्त भएको छ । टेक्सासमा सन् २००२ पछि पहिलोपटक डेमोक्र्याटहरूले राज्यको तल्लो सदनमा नियन्त्रण कायम गरेका छन् ।
विश्लेषकहरूले डेमोक्र्याटको सफलताका पछाडि राष्ट्रपति ट्रम्प प्रशासनप्रतिको असन्तुष्टिलाई प्रमुख कारण मानेका छन् । महँगी, इन्धनको बढ्दो मूल्य, आवास तथा स्वास्थ्य सेवाको लागत र सरकारका नीतिप्रति मतदातामा असन्तुष्टि बढेको निर्वाचनपछिका सर्वेक्षणहरूले देखाएका छन् ।
इरानसँगको युद्ध र त्यसले अर्थतन्त्र तथा इन्धनको मूल्यमा पारेको प्रभाव पनि निर्वाचनमा महत्त्वपूर्ण मुद्दा बनेको थियो । निर्वाचनपछिको सर्वेक्षणअनुसार ट्रम्पलाई ध्यानमा राखेर मतदान गर्ने मतदातामध्ये उनलाई समर्थन गर्नेभन्दा विरोध जनाउन मतदान गर्नेको संख्या करिब दोब्बर थियो ।
अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा राष्ट्रपतिको पार्टीले सामान्यतया संसद्मा सिट गुमाउने प्रवृत्ति रहँदै आएको छ । तर यसपटक डेमोक्र्याटहरूले दुवै सदनमा नियन्त्रण हासिल गर्नु ट्रम्प प्रशासनका लागि थप चुनौतीपूर्ण बनेको छ ।
अब डेमोक्र्याटहरूले संसद्का विभिन्न समितिको नेतृत्व गर्ने, सरकारका कामकारबाहीमाथि अनुसन्धान गर्ने, प्रशासनका निर्णयमा निगरानी बढाउने र विधेयक तथा नियुक्तिसम्बन्धी प्रक्रियामा प्रभाव पार्ने अवसर पाउनेछन् ।
स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा, आवास, कर नीति, गर्भपतनसम्बन्धी अधिकार र कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) नियमनजस्ता विषय आगामी राजनीतिक बहसका प्रमुख मुद्दा बन्न सक्नेछन् ।
समग्रमा, सन् २०२६ को अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनले संसद्मा शक्ति सन्तुलन परिवर्तन गर्नुका साथै अमेरिकी राजनीतिक नेतृत्वमा विविध समुदायको सहभागिता विस्तार गरेको छ । ट्रम्प प्रशासनका लागि जनमतको यो परिणाम आगामी दुई वर्षको शासन सञ्चालनमा महत्त्वपूर्ण राजनीतिक चुनौती बन्ने देखिएको छ ।
