एजेन्सी— चन्द्रमाको यात्रामा निस्किएका चार अन्तरिक्ष यात्रीहरू नयाँ विश्व कीर्तिमान कायम गर्दै सुरक्षित रूपमा पृथ्वीमा फर्किएका छन्। अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासाको आर्टेमिस–२ मिसन सफलतापूर्वक पूरा गरी शनिबार बिहान (नेपाली समय अनुसार) क्यालिफोर्नियाको सान डिएगो नजिकैको प्रशान्त महासागरमा अवतरण गरेको हो।
अन्तरिक्ष यात्रीहरू रीड वाइजम्यान (कमान्डर), भिक्टर ग्लोभर, क्रिस्टिना कोच र जेरेमी ह्यान्सन (क्यानडा) बोकेको ओरियन (Orion) स्पेसक्राफ्ट नेपाली समय अनुसार शनिबार बिहान ५:५२ बजे प्रशान्त महासागरमा सफलतापूर्वक अवतरण (स्प्ल्याशडाउन) भएको थियो।
दूरीको कीर्तिमान: १० दिने यस यात्राका क्रममा टोली पृथ्वीबाट २,५२,७५६ माइल (झन्डै ४ लाख किलोमिटर) टाढा पुगेको थियो। यो मानव इतिहासमा मानिस पृथ्वीबाट सबैभन्दा टाढा पुगेको नयाँ रेकर्ड हो, जसले सन् १९७० मा अपोलो–१३ ले राखेको कीर्तिमानलाई उछिनेको छ।
चन्द्रमाको अर्को पाटो: टोलीले चन्द्रमाको ‘फार साइड’ (पृथ्वीबाट नदेखिने भाग) लाई करिब ६ हजार किलोमिटर नजिकबाट प्रत्यक्ष अवलोकन गर्यो। उनीहरूले चन्द्र सतहका ७ हजारभन्दा बढी उच्च गुणस्तरका तस्बिरहरू खिचेका छन्।
कुल यात्रा: अप्रिल १ मा फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरबाट प्रस्थान गरेको यो टोलीले १० दिनमा कुल ६,९४,४८१ माइलको यात्रा तय गरेको थियो।
पृथ्वीको वायुमण्डलमा पुनः प्रवेश गर्ने क्रममा तीव्र घर्षणका कारण टोलीले झन्डै ६ मिनेटको ‘सञ्चार अवरोध’ (Communication Blackout) खेपेको थियो। तर, सबै सुरक्षा प्रणालीले सोचेअनुरूप काम गरेपछि प्यारासुटमार्फत ओरियन सुरक्षित रूपमा समुद्रमा ओर्लियो। अवतरण लगत्तै अमेरिकी जलसेना र नासाको टोलीले उनीहरूलाई हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरी ‘युएसएस जोन पी मुर्था’ जहाजमा प्राथमिक स्वास्थ्य परीक्षणका लागि पुर्याएका थिए।
आर्टेमिस–२ को यो ऐतिहासिक क्षणलाई विश्वभरका झन्डै १.२ अर्ब मानिसले प्रत्यक्ष प्रसारणमार्फत हेरेको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। नासाको वेबसाइट, युट्युब, फेसबुक, नेटफ्लिक्स र डिज्नी जस्ता प्लेटफर्मबाट ४–के गुणस्तरमा लाइभ गरिएको थियो। सन् १९६९ मा नील आर्मस्ट्रङ र बज एल्ड्रिनले चन्द्रमामा पाइला टेक्दा ६५ करोड मानिसले हेरेका थिए भने यस पटकको डिजिटल पहुँचले त्यो संख्यालाई निकै पछाडि छोडिदिएको छ।
नासाका प्रशासक जारेड आइज्याकम्यानले यो सफलताका लागि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र कंग्रेसको सहयोगप्रति आभार व्यक्त गर्दै भने,”आर्टेमिस–२ ले हाम्रो क्षमता र साहसलाई प्रमाणित गरेको छ। अब हाम्रो ध्यान आर्टेमिस–३ को तयारीमा छ, जसले मानवलाई पुनः चन्द्रमाको सतहमा उतार्नेछ र त्यहाँ स्थायी आधार निर्माण गर्नेछ।”
अन्तरिक्ष यात्रीहरूले यात्राका क्रममा AVATAR अनुसन्धान लगायतका विभिन्न वैज्ञानिक परीक्षणहरू पनि गरेका थिए, जसले भविष्यमा मंगल ग्रहमा मानव पठाउने आधार तयार पार्नेछ। ५३ वर्षअघि चन्द्रमा छाडेको मानवता अब त्यहाँ सधैँका लागि बस्ने उद्देश्यका साथ फर्किएको नासाका अधिकारीहरूको भनाइ छ।
समुद्रबाट उद्धार गरिएका अन्तरिक्ष यात्रीहरू शनिबार (अप्रिल ११) टेक्ससको ह्युस्टनस्थित जोन्सन स्पेस सेन्टर पुग्ने तालिका रहेको छ।
तस्बीरहरू:
